Nhà Trắng vừa đưa ra những cáo buộc đanh thép đối với Trung Quốc về việc đánh cắp có hệ thống các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến của Mỹ. Động thái này diễn ra ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình, đe dọa phá vỡ sự ổn định mong manh của quan hệ song phương.
Trong bản ghi nhớ được công bố vào thứ Năm (23/4), Michael Kratsios – Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng – khẳng định chính phủ có bằng chứng về các chiến dịch quy mô lớn nhằm khai thác và đánh cắp dữ liệu độc quyền.
Các thực thể nước ngoài, chủ yếu từ Trung Quốc, bị cáo buộc sử dụng hàng chục nghìn tài khoản ủy quyền và kỹ thuật bẻ khóa để “chưng cất” (distillation) – quá trình huấn luyện các mô hình AI nhỏ từ đầu ra của các mô hình lớn – nhằm sao chép năng lực đổi mới của Mỹ với chi phí thấp.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington đã nhanh chóng bác bỏ, gọi đây là những “cáo buộc vô căn cứ” và khẳng định Bắc Kinh luôn coi trọng việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
Tuy nhiên, bản ghi nhớ này được dự báo sẽ làm gia tăng căng thẳng trong cuộc chiến công nghệ vốn đã tạm lắng sau thỏa thuận hòa giải hồi tháng 10 năm ngoái.
Vụ việc cũng đặt dấu hỏi lớn lên tương lai các thương vụ chip của Nvidia tại thị trường Trung Quốc. Mặc dù chính quyền Trump đã cấp phép bán hàng có điều kiện vào tháng Giêng, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick tiết lộ hôm thứ Tư rằng cho đến nay vẫn chưa có lô hàng chip AI mạnh mẽ nào được vận chuyển.
Nhà Trắng tuyên bố sẽ chủ động chia sẻ thông tin về các chiến dịch đánh cắp này với các công ty AI trong nước, đồng thời cảnh báo đang xem xét một loạt biện pháp trừng phạt để buộc các tác nhân nước ngoài phải chịu trách nhiệm.
Diễn biến này cho thấy Washington đang siết chặt vòng vây công nghệ, ưu tiên bảo vệ lợi thế cạnh tranh của Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo trước khi bước vào các cuộc đàm phán cấp cao tại Bắc Kinh vào tháng tới.
