Chỉ số giá sản xuất (PPI) của Mỹ trong tháng 4 đã ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong vòng bốn năm qua, phản ánh sự leo thang chóng mặt của chi phí hàng hóa và dịch vụ dưới tác động trực tiếp từ cuộc chiến với Iran.
Dữ liệu này không chỉ gây chấn động thị trường tài chính mà còn đẩy Tổng thống Donald Trump vào thế khó về chính trị ngay khi ông đặt chân tới Bắc Kinh để bắt đầu cuộc hội đàm quan trọng với giới lãnh đạo Trung Quốc.
Báo cáo được Bộ Lao động Mỹ công bố hôm thứ Tư (13/05) cho thấy chỉ số PPI đối với nhu cầu cuối cùng đã vọt tăng 1,4% trong tháng trước, vượt xa dự báo 0,5% của các chuyên gia và xác lập mức tăng lớn nhất kể từ tháng 3/2022.
Tính chung trong 12 tháng tính đến tháng 4, giá sản xuất đã tăng phi mã 6,0%, mức cao nhất kể từ cuối năm 2022. Sự bùng nổ của chi phí đầu vào này được coi là hệ quả tất yếu khi xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nghiêm trọng tuyến đường hàng hải qua eo biển Hormuz, gây ra tình trạng thiếu hụt phân bón, nhôm và các sản phẩm tiêu dùng trên toàn cầu.
Những con số “nóng” về lạm phát đang đặt ra một bài toán hóc búa cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngay trong thời điểm chuyển giao quyền lực. Kevin Warsh dự kiến sẽ tiếp quản vị trí Chủ tịch Fed từ Jerome Powell vào thứ Sáu tới trong bối cảnh lạm phát phổ biến đang đe dọa sự ổn định của nền kinh tế.
Dù Chủ tịch sắp nhậm chức Kevin Warsh được cho là có quan điểm muốn giảm lãi suất dần dần, nhưng trước thực tế giá nguyên liệu đầu vào tăng vọt, các nhà kinh tế dự đoán ngân hàng trung ương sẽ buộc phải duy trì lãi suất qua đêm chuẩn ở mức 3,50%-3,75% cho đến tận năm 2027 để kìm giữ đà tăng giá.
Về mặt chính trị, tình trạng lạm phát gia tăng đang trở thành một vấn đề nan giải đối với chính quyền của ông Trump. Khi được hỏi về những áp lực tài chính mà các hộ gia đình Mỹ đang phải gánh chịu do giá xăng dầu và thực phẩm leo thang, ông Trump đã thẳng thắn tuyên bố trên đường tới Trung Quốc rằng việc ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân là ưu tiên hàng đầu, ngay cả khi các quyết định đàm phán chiến tranh của ông có thể chưa tính đến tình hình tài chính tức thời của người dân.
Đồng thời, Tổng thống Mỹ cũng hạ thấp vai trò của Bắc Kinh trong việc giải quyết xung đột, dù Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn có ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Sự tăng vọt của chỉ số PPI được các chuyên gia kinh tế cảnh báo là “tín hiệu sớm” cho thấy giá tiêu dùng sẽ còn tiếp tục leo thang trong tháng 5. Với việc chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát ưa thích của Fed – đang vượt ngưỡng 4%, gấp đôi mục tiêu đề ra, thị trường đang chuẩn bị cho một giai đoạn thắt chặt tiền tệ kéo dài.
Ben Ayers, nhà kinh tế cấp cao tại Nationwide, nhận định rằng phe “diều hâu” trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ có thêm lý lẽ để ủng hộ việc tạm dừng mọi kế hoạch giảm lãi suất trong tương lai gần.
