Các nhà đầu tư hôm thứ Tư (04/02) đang đánh giá liệu đợt bán tháo cổ phiếu phần mềm toàn cầu trong tuần này đã phản ánh quá mức rủi ro từ trí tuệ nhân tạo hay chưa, trong bối cảnh ngày càng nhiều lo ngại rằng các mô hình AI có thể trở thành mối đe dọa mang tính hiện hữu đối với các doanh nghiệp phần mềm truyền thống.
Câu trả lời hiện vẫn chưa rõ ràng, nhưng giới phân tích đồng thuận rằng sự trỗi dậy của AI nhiều khả năng sẽ tiếp tục gây biến động mạnh cho thị trường.
Sau khi giảm gần 4% trong phiên thứ Ba, chỉ số phần mềm và dịch vụ S&P 500 tiếp tục mất thêm 0,73% vào thứ Tư, đánh dấu phiên giảm thứ sáu liên tiếp và thổi bay khoảng 830 tỷ USD vốn hóa thị trường kể từ ngày 28/1. Tính chung sáu phiên, chỉ số này đã giảm gần 13% và thấp hơn khoảng 26% so với đỉnh thiết lập hồi tháng 10.
Cổ phiếu phần mềm chịu áp lực trong nhiều tháng gần đây khi AI, từ chỗ là động lực tăng trưởng, ngày càng bị xem là mối đe dọa tiềm tàng. Đợt bán tháo mới nhất được kích hoạt sau khi Anthropic tung ra một công cụ pháp lý mới dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn Claude.
Công cụ này – một tiện ích bổ sung cho phần mềm quản lý dự án của Claude, hỗ trợ các tác vụ trong lĩnh vực pháp lý, bán hàng, tiếp thị và phân tích dữ liệu – cho thấy tham vọng của các nhà phát triển mô hình ngôn ngữ lớn trong việc tiến sâu vào “lớp ứng dụng”.
Đây là khu vực vốn mang lại lợi nhuận cao cho các doanh nghiệp lớn và được xem là nguồn thu quan trọng để bù đắp các khoản đầu tư khổng lồ vào AI. Nếu thành công, giới đầu tư lo ngại điều này có thể gây xáo trộn trên diện rộng, từ tài chính, pháp lý cho tới lập trình.
Chiến lược của các công ty AI gợi nhớ đến cách Amazon.com từng phá vỡ nhiều ngành công nghiệp, khi tận dụng vị thế thống lĩnh trong thị trường sách trực tuyến để mở rộng sang bán lẻ, điện toán đám mây và logistics.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng thành công của các mô hình AI trong các lĩnh vực chuyên sâu vẫn chưa được đảm bảo, do thiếu dữ liệu đặc thù – yếu tố then chốt đối với nhiều ngành.
Theo họ, đợt bán tháo hiện nay phản ánh tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư trước những tiến bộ công nghệ nhanh chóng, làm lu mờ các mô hình định giá và triển vọng kinh doanh trong khung thời gian dự báo truyền thống ba đến năm năm.
Áp lực bán thể hiện rõ ở nhiều cổ phiếu lớn. Thomson Reuters, chủ sở hữu cơ sở dữ liệu pháp lý Westlaw, giảm gần 16% trong phiên thứ Ba sau bảy phiên giảm liên tiếp, trước khi phục hồi gần 2% vào thứ Tư. MSCI giảm thêm 1,8% sau khi mất khoảng 7% ở phiên trước. Tại châu Âu, Relx của Anh giảm 1,3% sau cú lao dốc 14% hôm thứ Ba, trong khi cổ phiếu LSEG giảm 0,1% sau khi mất gần 13% ở phiên trước đó.
Đáng chú ý, lực mua bắt đáy – yếu tố từng giúp thị trường công nghệ phục hồi sau nhiều đợt điều chỉnh mạnh – gần như vắng bóng trong đợt bán tháo này, làm gia tăng tác động lan tỏa sang các lĩnh vực khác.
Hôm thứ Ba, cổ phiếu của một loạt nhà quản lý tài sản thay thế như Apollo, Ares, Blackstone, Blue Owl, Carlyle và KKR giảm từ 3% đến 11%, sau khi các nhà phân tích của Oppenheimer cảnh báo rằng sự suy yếu trong lĩnh vực phần mềm có thể gây ra rủi ro tín dụng. Các cổ phiếu này phục hồi từ 0,2% đến 5% trong phiên thứ Tư.
Giám đốc điều hành Ares, ông Kort Schnabel, cho biết trong một cuộc họp trực tuyến rằng chỉ một số ít công ty trong danh mục đầu tư của Ares Capital Corporation có nguy cơ bị ảnh hưởng, và rủi ro không nằm ở mảng phần mềm doanh nghiệp cốt lõi.
Đà giảm của cổ phiếu phần mềm cũng kéo lùi thị trường chung. Chỉ số S&P 500 giảm 0,51%, trong khi Nasdaq Composite mất 1,51%. Nhiều cổ phiếu công nghệ lớn đóng cửa trong sắc đỏ, với Nvidia giảm 3,4%, Meta Platforms giảm 3,2%, Alphabet mất 2% và Oracle giảm 5,1%.
“Tôi cho rằng vẫn còn dư địa giảm trong đợt này,” Bill Strazzullo, chiến lược gia trưởng thị trường tại Bellcurve Trading ở Boston, nhận định. “Thị trường chung đang bắt đầu đạt đỉnh và rủi ro giảm giá hiện lớn hơn đáng kể so với tiềm năng tăng giá.”
