Greenland: Canh bạc kinh tế – chiến lược trong tầm ngắm của ông Trump

Topforexvn.com – Sự quan tâm ngày càng gia tăng của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Greenland không chỉ làm dấy lên tranh luận địa chính trị, mà còn phản ánh một bài toán kinh tế – chiến lược sâu xa hơn liên quan đến khoáng sản quan trọng, an ninh chuỗi cung ứng và vị thế của Mỹ trong trật tự kinh tế toàn cầu đang dịch chuyển.

Greenland trong tầm ngắm của ông Trump

Từ lâu, Greenland thường được nhìn nhận như một vùng đất băng giá hẻo lánh với vai trò chủ yếu về quân sự và an ninh hàng hải. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch này đang nổi lên như một “điểm nóng” kinh tế nhờ tiềm năng khoáng sản gần như chưa được khai thác.

Một khảo sát năm 2023 cho thấy 25 trong số 34 loại khoáng sản được Ủy ban châu Âu xếp vào nhóm “nguyên liệu thô quan trọng” có mặt tại Greenland. Các ước tính địa chất còn cho rằng hòn đảo này có thể nắm giữ khoảng 36 – 42 triệu tấn oxit đất hiếm, quy mô chỉ đứng sau Trung Quốc. Đây là những con số đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh các khoáng sản như lithium, nickel, cobalt hay đất hiếm đang trở thành đầu vào không thể thiếu cho pin xe điện, turbine gió và hạ tầng lưới điện.

Sức hấp dẫn của Greenland càng rõ nét khi đặt trong bức tranh chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, Washington hiện phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu đối với 12 loại khoáng sản thiết yếu, trong khi Trung Quốc kiểm soát tới 90% sản lượng đất hiếm tinh chế và nam châm đất hiếm. Thực tế này làm gia tăng lo ngại về rủi ro chiến lược tại Mỹ, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ – Trung ngày càng gay gắt.

Bên cạnh khoáng sản, giá trị logistics hàng hải cũng là một yếu tố bổ trợ quan trọng. Biến đổi khí hậu khiến băng tan nhanh ở Bắc Cực đang dần mở ra các tuyến vận tải mới, có thể rút ngắn đáng kể quãng đường kết nối châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á. Với vị trí nằm giữa Bắc Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, Greenland có tiềm năng dài hạn để trở thành điểm trung chuyển và giám sát trên các tuyến hàng hải mới hình thành.

Dù vậy, khi rời khỏi các bảng ước tính để bước vào thực tế kinh tế, bức tranh Greenland trở nên kém màu hồng hơn. Hòn đảo thiếu nghiêm trọng cơ sở hạ tầng, điều kiện khí hậu khắc nghiệt khiến thời gian khai thác chỉ kéo dài khoảng nửa năm, còn chi phí hậu cần ở mức rất cao. Nhiều chuyên gia cho rằng cần “hàng tỉ đô la” đầu tư và ít nhất 10–15 năm để đưa các mỏ từ giai đoạn thăm dò sang khai thác thương mại.

Một số yếu tố mới đang cải thiện phần nào tính khả thi, như khả năng Mỹ hỗ trợ tài chính, hợp đồng bao tiêu sản lượng và việc băng tan giúp lộ thêm các dải đá trơ dễ tiếp cận. Tuy nhiên, giới phân tích nhìn chung cho rằng Greenland vẫn là một canh bạc dài hạn: tiềm năng lớn, nhưng lợi ích kinh tế chưa chắc chắn.

Trong ngắn và trung hạn, hòn đảo này khó có thể trở thành lời giải nhanh cho bài toán an ninh khoáng sản của Washington. Sự quan tâm của Mỹ vì thế mang nhiều màu sắc chiến lược hơn là một kế hoạch khai thác có thể sớm mang lại hiệu quả, phản ánh tầm nhìn dài hơi nhằm tái định hình chuỗi cung ứng khoáng sản và vị thế toàn cầu của nước này.