Cuộc chiến vương quyền trong thế giới trí tuệ nhân tạo vừa chính thức lan rộng sang thị trường tài chính toàn cầu. Vào ngày thứ Hai (01/06), gã khổng lồ công nghệ Anthropic thông báo đã bí mật nộp đơn xin phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Mỹ.
Động thái “đánh úp” đầy bất ngờ này giúp cha đẻ của mô hình Claude vượt mặt đại kình địch OpenAI, khơi mào cho một trong những thương vụ niêm yết được chờ đợi và theo dõi sát sao nhất thập kỷ qua tại Phố Wall.
Quyết định tiến ra thị trường đại chúng của Anthropic được xem là bài kiểm tra sớm và khốc liệt nhất đối với cơn sốt AI. Đây sẽ là thước đo chính xác xem liệu sự hào hứng của các nhà đầu tư – vốn là bệ phóng cho những mức định giá tư nhân cao ngất ngưởng và những kỳ vọng về các siêu tập đoàn nghìn tỷ đô la – có thể đứng vững trước sự soi xét nghiêm ngặt từ công chúng hay không. Công ty nào giành chiến thắng trong cuộc đua lên sàn này sẽ thiết lập nên khuôn mẫu và định hình lại toàn bộ cách định giá cho lĩnh vực công nghệ cốt lõi của tương lai.
Hiện tại, Anthropic – doanh nghiệp vừa gây tiếng vang lớn với trợ lý lập trình thông minh Claude Code – vẫn giữ kín quy mô cũng như các điều khoản tài chính cụ thể của đợt chào bán. Đáng chú ý, hồ sơ IPO được đệ trình ngay sau khi startup này hoàn tất vòng gọi vốn lịch sử trị giá 65 tỷ USD vào cuối tháng Năm, đẩy giá trị định giá của hãng lên mức kỷ lục 965 tỷ USD và chính thức hất cẳng OpenAI khỏi ngôi vị startup AI đắt giá nhất.
Giới phân tích nhận định, màn ra mắt của Anthropic trên sàn chứng khoán Mỹ sẽ mang tính bước ngoặt, đủ sức xoay chuyển các chỉ số chuẩn, tái định hướng dòng vốn quốc tế và vẽ lại bản đồ cục diện tài chính toàn cầu.
Sức ép lúc này đang đè nặng lên vai các đối thủ cạnh tranh. Trước đó vào tháng Năm, nguồn tin từ Reuters tiết lộ OpenAI cũng đang ráo riết chuẩn bị nộp hồ sơ IPO bí mật trong vài tuần tới.
Đường đua lên sàn càng trở nên nghẹt thở khi gã khổng lồ hàng không vũ trụ SpaceX của tỷ phú Elon Musk vừa nộp đơn xin IPO cho một thương vụ được dự báo sẽ phá vỡ mọi kỷ lục, hướng tới mục tiêu huy động 75 tỷ USD ở mức định giá 1,75 nghìn tỷ USD và có thể bắt đầu giao dịch chỉ trong vòng hai tuần tới. Việc sử dụng phương thức nộp hồ sơ bảo mật cho phép các doanh nghiệp như Anthropic đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị, đồng thời bảo vệ các dữ liệu tài chính nhạy cảm khỏi tầm ngắm của các đối thủ cạnh tranh trước giờ G.
Bà Kat Liu, Phó Chủ tịch công ty nghiên cứu IPOX, phân tích rằng việc nộp đơn ngay sau SpaceX là bước đi chiến lược khôn ngoan của Anthropic nhằm tận dụng tối đa dòng tiền đang đổ dồn vào nhóm cổ phiếu tăng trưởng cao khi thiên thời vẫn đang ủng hộ. Xét một cách độc lập, tham vọng định giá của Anthropic thậm chí còn có phần thực tế và dễ hấp thụ hơn so với siêu dự án của Elon Musk.
Tuy nhiên, giới quan sát cũng chỉ ra một góc nhìn đa chiều về lợi thế của kẻ đi sau. Ông Harrison Rolfes, nhà phân tích cấp cao tại PitchBook, nhận định: “Đối với OpenAI, cách hiểu thông thường là Anthropic đã chiếm trọn ánh hào quang truyền thông khi nộp hồ sơ trước.
Nhưng ở một góc nhìn khác, OpenAI lại đang có được một ‘quyền chọn miễn phí’. Anthropic sẽ phải tự nguyện gánh chịu toàn bộ rủi ro khi công bố thông tin tài chính trước, và OpenAI chỉ cần ngồi quan sát phản ứng của các quỹ đầu tư tổ chức đối với báo cáo kiểm toán của đối thủ trước khi đưa ra mức giá tối ưu cho chính mình.”
Sự kiện này đã dội một gáo nước lạnh vào các thị trường dự đoán quốc tế, nơi phần lớn các nhà giao dịch trước đó đều đặt cược rằng OpenAI sẽ là cái tên nổ phát súng IPO đầu tiên.
Phản ứng trước thông tin chấn động của đối thủ, Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman trong cuộc phỏng vấn với CNBC mới đây chỉ đưa ra câu trả lời thận trọng rằng ông hiện không quá bận tâm đến thời điểm lên sàn của nhà sản xuất ChatGPT, bất chấp việc ngòi nổ cho cuộc đại chiến nghìn tỷ đô la tại Phố Wall đã chính thức được kích hoạt.
