Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh vừa chính thức mở ra một bước ngoặt lịch sử cho chính sách tiền tệ nước Mỹ trong phiên họp định kỳ diễn ra vào ngày thứ Năm (18/06). Ngay trong cuộc họp chính sách đầu tiên kể từ khi nhậm chức vào tháng trước, tân Chủ tịch Fed đã thiết lập một trật tự mới khi tập hợp sự đồng thuận tuyệt đối của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhằm giữ nguyên lãi suất chuẩn, đồng thời kích hoạt một cuộc rà soát toàn diện cấu trúc vận hành của ngân hàng trung ương.
Dấu ấn quyền lực của ông Kevin Warsh được thể hiện rõ nét qua việc tinh giản hóa toàn diện bản tuyên bố chính sách của FOMC. Tân Chủ tịch Fed đã thẳng tay loại bỏ hoàn toàn cơ chế “định hướng tương lai” – công cụ vốn được các thế hệ tiền nhiệm sử dụng rộng rãi để báo trước cho thị trường về các bước đi lãi suất ngắn hạn.
Sự thay đổi sâu sắc này đánh dấu sự trở lại với phong cách giao tiếp tinh gọn và có phần bí ẩn của cựu Chủ tịch Alan Greenspan giai đoạn trước Khủng hoảng tài chính toàn cầu. Trả lời chất vấn tại cuộc họp báo đầu tiên đầy căng thẳng, ông Warsh thẳng thắn tuyên bố định hướng tương lai không còn phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện tại và từ chối đưa ra bất kỳ lộ trình cụ thể nào, ngoài lời hẹn tái ngộ giới truyền thông sau 6 tuần nữa.
Sự chuyển dịch mang tính bảo thủ và cứng rắn này lập tức kích hoạt một làn sóng bán tháo dữ dội trên thị trường chứng khoán Mỹ, đồng thời đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ ngắn hạn tăng vọt. Dù FOMC quyết định giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang ở ngưỡng 3,50% – 3,75% (mức được duy trì từ tháng 12 năm ngoái), biểu đồ chấm hàng quý lại mang đến một kịch bản gây gốc.
Có tới 9 trong số 19 nhà hoạch định chính sách thuộc Fed hiện dự báo sẽ có ít nhất một đợt tăng lãi suất vào cuối năm 2026. Giới phân tích Phố Wall nhận định, thay vì thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất như kỳ vọng trước đó của Tổng thống Donald Trump, Fed dưới thời ông Warsh đang đứng trước khả năng sẽ tăng lãi suất trở lại ngay trong kỳ họp tháng 9 tới.
Ngôn từ trong bản tuyên bố mới cũng phản ánh sâu sắc các quan điểm kinh tế cốt lõi của ông Warsh, vốn từng được ông nhấn mạnh trong chiến dịch tranh cử trước khi được Tổng thống Trump đề cử. Fed thừa nhận lạm phát hiện tại đang cao hơn nhiều so với mục tiêu 2%, nhưng định vị nguyên nhân phần lớn đến từ các cú sốc gián đoạn nguồn cung cục bộ, đặc biệt là mảng năng lượng do hệ lụy chiến tranh Trung Đông.
Ở chiều ngược lại, tuyên bố đề cao sự phục hồi mạnh mẽ của năng suất lao động và đầu tư vốn. Đây là những yếu tố mà tân Chủ tịch kỳ vọng sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, từ đó hạ nhiệt lạm phát một cách tự nhiên mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào việc thao túng lãi suất.
Giới quan sát nhận định, bước đi này là một sự đảo chiều hoàn toàn so với lộ trình nới lỏng tiền tệ được Fed duy trì từ mùa thu năm 2024 nhằm hạ nhiệt mức lãi suất kỷ lục thời đại dịch.
Nhà kinh tế trưởng Thomas Simons tại Jefferies nhận định việc thu hẹp số lượng từ ngữ trong văn bản cho thấy rủi ro hai chiều đối với các bước đi tiếp theo của Fed đã tăng lên đáng kể. Trong khi đó, ông Rick Rieder, Giám đốc đầu tư trái phiếu toàn cầu tại BlackRock, cảnh báo các nhà đầu tư sẽ phải học cách tự bơi và thích nghi với một thị trường thiếu vắng các tín hiệu dẫn đường từ ngân hàng trung ương.
Thậm chí, chuyên gia Neil Dutta từ Renaissance Macro Research còn cảnh báo việc thắt chặt đồng thời cả chính sách tiền tệ lẫn tài khóa vào đầu năm tới đang làm phẳng đường cong lợi suất – tín hiệu kỹ thuật cho thấy lập trường hạn chế của ông Warsh có thể đe dọa đà mở rộng của nền kinh tế, đồng thời đặt ra dấu hỏi liệu Tổng thống Trump có bị “việt vị” với quyết định bổ nhiệm này hay không.
Song song với các điều chỉnh ngắn hạn, ông Warsh đã công bố một cuộc đại phẫu toàn diện đối với khuôn khổ hoạt động của Fed, bao gồm việc tái thẩm định cấu trúc bảng cân đối kế toán, nguồn thu thập dữ liệu, đo lường năng suất, việc làm và cốt lõi là khung mục tiêu lạm phát.
Cựu nhân viên cấp cao Fed Vince Reinhart, hiện là nhà kinh tế trưởng tại BNY Investments, ví von chiến lược của ông Warsh giống như việc chủ động quay lại các ngã rẽ cũ khi nhận ra định chế này đang có dấu hiệu bị lạc lối.
Theo các dự báo kinh tế vĩ mô mới được điều chỉnh, triển vọng lạm phát đến cuối năm 2026 của Mỹ đã bị nâng mạnh lên mức 3,6% so với mức 2,7% trong dự báo trước đó, trước khi được kỳ vọng hạ về mức 2,3% vào năm 2027. Ở chiều ngược lại, tăng trưởng kinh tế có phần bị bóp nghẹt nhẹ, với tỷ lệ thất nghiệp toàn quốc dự kiến kết thúc năm ở mức 4,3% – một bức tranh vĩ mô đầy thách thức đòi hỏi bàn tay chèo lái cực kỳ kỷ luật của tân Chủ tịch Fed trong giai đoạn tới.
