Kỷ lục mới của thị trường tài chính toàn cầu vừa chính thức được thiết lập bằng một bước đi phá vỡ mọi quy tắc truyền thống của tỷ phú Elon Musk. Vào chiều ngày thứ Năm (11/06), tập đoàn công nghệ khai phá không gian SpaceX đã chính thức chốt giá phát hành cho đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất trong lịch sử chứng khoán Mỹ ở mức 135 USD/cổ phiếu, ngay lập tức đưa doanh nghiệp này lọt vào hàng ngũ những công ty đắt giá nhất hành tinh.
Thương vụ IPO bom tấn này đã giúp SpaceX huy động thành công số tiền kỷ lục vô tiền khoáng hậu là 75 tỷ USD thông qua việc bán 555,56 triệu cổ phiếu. Với mức giá 135 USD, giá trị vốn hóa của gã khổng lồ chuyên cung ứng dịch vụ không gian, vệ tinh và trí tuệ nhân tạo này được định vị ở mức 1,77 nghìn tỷ USD dựa trên 13,08 tỷ cổ phiếu đang lưu hành.
Con số này hoàn toàn có thể tiếp tục phình to nếu các tổ chức bảo lãnh phát hành quyết định kích hoạt quyền chọn mua thêm cổ phiếu trong vòng 30 ngày tới. Sự kiện này chính thức xô đổ kỷ lục của tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco thiết lập hồi tháng 12/2019 khi huy động được 25,6 tỷ USD tại sàn Riyadh với mức định giá thời điểm đó là 1,71 nghìn tỷ USD.
Với quy mô vốn hóa khổng lồ này, SpaceX sẽ chễm chệ ở vị trí thứ 7 trong danh sách các doanh nghiệp lớn nhất thị trường chứng khoán Mỹ ngay khi tiếng chuông khai mạc phiên giao dịch ngày thứ Sáu vang lên trên sàn Nasdaq.
Định giá của nhà sản xuất tên lửa này giờ đây đã vượt mặt hàng loạt định chế tài chính và công nghiệp kỳ cựu như JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway, Eli Lilly, tập đoàn công nghệ Meta Platforms và đóng vai trò như một đòn bẩy không tưởng đẩy khối tài sản cá nhân của Elon Musk lên một nấc thang hoàn toàn mới.
Sự nhiệt tình mang tính cuồng nhiệt của giới đầu tư đối với các dự án kinh doanh của vị tỷ phú này đang biến ông trở thành “vua Midas” của kỷ nguyên hiện đại. Trước khi đợt bán cổ phiếu diễn ra, tạp chí Forbes ước tính giá trị tài sản ròng của Elon Musk dao động ở mức 780 tỷ USD, bỏ xa người đứng vị trí thứ hai trên bảng xếp hạng tỷ phú hành tinh là nhà đồng sáng lập Alphabet, Larry Page.
Giờ đây, phần lớn tài sản của Musk đã chuyển dịch sang SpaceX – nơi ông đang nắm giữ lượng cổ phần trực tiếp trị giá khoảng 866 tỷ USD. Các tính toán đồng thuận từ Forbes và Reuters dựa trên hồ sơ pháp lý của công ty khẳng định, khi tiếng chuông giao dịch chính thức mở màn vào ngày hôm nay, cộng hưởng cùng giá trị của Tesla và các tài sản khác, tổng tài sản ròng của Elon Musk sẽ chính thức vượt qua cột mốc lịch sử 1,1 nghìn tỷ USD, giúp ông trở thành vị tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên của nhân loại.
Mức giá được công bố hôm thứ Năm đã khép lại nỗ lực kéo dài nhiều tháng, hiện thực hóa dự án tham vọng nhất của Musk cho đến nay, ngay cả khi ông đã đảo lộn một số truyền thống tài chính và khiến một số nhà phân tích đặt câu hỏi về tính hợp lý của mức định giá cao ngất ngưởng.
“Thử thách thực sự sẽ là cách thị trường tiếp nhận đợt IPO trong vài tuần tới, chứ không chỉ một ngày,” Adam Sarhan, giám đốc điều hành của 50 Park Investments tại New York, cho biết. “Mức giá được đưa ra khá hợp lý – không quá cao, không quá thấp. Rõ ràng là các nhà đầu tư cá nhân đang mua vào và ở giai đoạn này, họ là một thành phần quan trọng. Chúng ta cần thấy sự tiếp diễn sau ngày giao dịch đầu tiên.”
Elon Musk cũng khiến các chuyên gia tài chính Phố Wall “mắt chữ O mồm chữ A” khi điều hành thương vụ theo một phong cách hoàn toàn độc bản và thách thức mọi thông lệ. SpaceX đã chọn thời điểm công bố giá IPO ngay sau 3 giờ chiều theo giờ EDT – thời điểm thị trường chứng khoán Mỹ vẫn đang mở cửa giao dịch – thay vì đợi sau giờ đóng cửa 4 giờ chiều như tất cả các doanh nghiệp khác nhằm tránh các biến động kinh tế vĩ mô đột xuất.
Hơn thế nữa, công ty đã tự ấn định mức giá 135 USD trước khi tiến hành các buổi thuyết trình giới thiệu – quy trình vốn được các ngân hàng và giới đầu tư xem là bắt buộc để thương lượng các điều khoản phát hành.
Một điểm mấu chốt giúp Elon Musk tự tin đảo lộn các quy tắc của Phố Wall chính là việc SpaceX đã chủ động dành tới 30% tổng lượng cổ phần chào bán cho khối nhà đầu tư cá nhân – một tỷ lệ lớn bất thường nhằm khai thác triệt để lượng người hâm mộ cuồng nhiệt của vị tỷ phú này.
Chuyên gia Rick Meckler tại Cherry Lane Investments nhận định, cách định giá của SpaceX thực sự là điều chưa từng có tiền lệ khi họ bỏ qua quy trình dò giá thông thường dựa trên sổ lệnh để áp đặt một mức giá cố định, tận dụng dòng vốn từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ – những người vốn ít nhạy cảm về giá hơn các quỹ đầu tư định chế.
Sau đợt phát hành, Elon Musk vẫn duy trì quyền sinh sát tối cao tại doanh nghiệp khi nắm giữ tới 82% quyền biểu quyết, đồng thời đang gây sức ép để đưa cổ phiếu SpaceX vào các chỉ số chứng khoán lớn trong thời gian sớm nhất.
Sự xuất hiện của SpaceX được kỳ vọng sẽ mở đường cho một chương phục hồi rực rỡ của thị trường IPO Mỹ sau chuỗi ngày dài ảm đạm. Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs dự báo tổng giá trị huy động vốn từ các thương vụ IPO tại Mỹ có thể tăng gấp 4 lần, chạm mốc kỷ lục 160 tỷ USD trong năm 2026.
Động lực tăng trưởng này không chỉ phụ thuộc vào SpaceX mà còn được tiếp sức bởi một loạt “siêu bom tấn” công nghệ và trí tuệ nhân tạo khác đang xếp hàng lên sàn, nổi bật là OpenAI và Anthropic.
